میگرن چیست | راهنمای کامل درمان و تشخیص میگرن

میگرن چیست | راهنمای کامل درمان و تشخیص میگرن

میگرن چیست و چه علائمی دارد؟

برای شناخت میگرن باید بدانید سردردی است همراه با درد ضرباندار که به شکل غیرعادی در یک طرف سر بدتر می شود. معمولا درد آنقدر شدید است که مانع انجام کارهای روزانه می شود. اگر به آن رسیدگی نشود می تواند از چهار ساعت تا سه روز ادامه پیدا کند. میگرن در خانم ها بیشتر شایع است و البته گاهی اوقات با سردرد های سینوسی و یا سردرد های تنشی اشتباه گرفته می شود. غذا، استرس و هورمون ها می توانند محرک میگرن باشند.

نشانه های شناخت میگرن

درد ضرباندار معمولا در یک طرف سر و نزدیک شقیقه، پیشانی و چشم ها خود را نشان می دهد. میگرن می تواند فرد را بسیار به نور، صدا یا اعمال خفیف از جمله بالا رفتن از پله حساس کند. بسیاری از افراد دچار حالت تهوع، استفراغ یا مشکلات بینایی می شوند. این درد ممکن است فرد را مجبور کند نتواند به انجام شغل و کارهای روزانه ای که دارد بپردازد.

۱- خمیازه کشیدن

خمیازه کشیدن به چه علت است ؟ | خبرگزاری صدا و سیما

یک یا دو روز قبل از شروع میگرن ممکن است متوجه شوید که بیش از حد معمول خمیازه می کشید. برای بسیاری از افراد این یک علامت آزاردهنده به شمار می رود. اما این موضوع می تواند به شما کمک کند تا برای پیشگیری از به وقوع پیوستن یک میگرن شدید دست به کار شوید. علائمی همچون خستگی، تشنگی، احساس به خوردن غذا به حجم زیاد، می تواند به همراه خمیازه، اتفاق بیفتند.  

۲- هاله های نورانی

روانشناسی رنگ های هاله نورانی: شخصیت های بنفش

حدود ۲۰ درصد از افرادی که مشکل میگرن دارند قبل از شروع درد به مدت ۲۰ دقیقه یا یک ساعت تشعشع نورانی می بینند. ممکن است فلش های نورانی، خطوط مواج، و نقطه ببینند و یا تاری دید را تجربه کنند. به این نوع میگرن کلاسیک می گویند. دیدن قسمت های نورانی و ستاره های منور در میدان دید، تلفیق بینایی به دید تونلی و تاری دید. ۳۰ دقیقه تا یک ساعت قبل از به وقوع پیوستن میگرن به افراد دست می دهد. درست قبل از شروع سردرد این علائم از بین می روند. همچنین بانوانی که این علامت را قبل از میگرن مشاهده می کنند بیشتر از سایر بانوان در معرض خطر سکته قلبی هستند. این دسته از بانوان باید از مصرف دخانیات و خوردن قرصهای ضد بارداری به شدت اجتناب کنند.

۳- حالت تهوع

درمان حالت تهوع در 3 سوت !!! ( با عکس ) – کوروک

اگر چه علائم و نشانه های بین افراد متفاوت است. حالت تهوع از علائمی است که به صورت گسترده بین افراد مبتلا به میگرن رایج است. در صورتی که سردرد دارید، ولی به همراه این درد حالت تهوعی را تجربه نکرده اید، به احتمال زیاد شما میگرن ندارید. حالت تهوع باعث می شود تا شما از خوردن اجتناب کنید. همچنین برخی از افراد در هنگام بروز میگرن دچار استفراغ و اسهال نیز می شوند.

۴- درد در یک سمت سر

سردرد سمت چپ سر را جدی بگیرید - مشرق نیوز

سردردهای عصبی و دیگر نوع سردرد های سبب می شود تا درد در تمامی سر پخش شود و یا در ۲ طرف سر درد داشته باشید. اما افراد مبتلا به میگرن علاوه بر حالت تهوع، درد بیشتری را در یک طرف سرشان احساس کنند. عدم توازن در دردهای ناحیه‌ی سر یکی از نشانه های میگرن است. به خاطر داشته باشید که انجام فعالیت های روزانه میگرن را تشدید می کند. افراد مبتلا به میگرن بر این باورند که در حین بروز میگرن، کارهای روزانه دشوار می شوند.

  ۵- حساسیت به نور و صدا

درمان حساسیت چشم به نور خورشید، لامپ، گوشی و کامپیوتر - جراح متخصص زیبایی  چشم، پلک و لیزیک: دکتر یادگاری

افرادی که مبتلا به میگرن هستند، اغلب از این موضوع شکایت دارند که به هنگام بروز درد، آنها به نور و صدا حساس می شوند. عده کمی هم از حساس شدن پوست بدنشان ناراحتند. نور، صدا و برخی از رایحه ها، در بسیاری از افراد به بروز میگرن و تشدید درد منتج می شود.

۶- سوزن‌سوزن شدن

۱۵ عامل مهمی که باعث سوزن سوزن شدن دست و پا (گز گز) می شود

تغییر در حواس می تواند از نشانه های میگرن باشد. احساس سوزن زدن سر انگشتان، بی حسی در صورت، بازو و یا پا، از این نشانه ها هستند. این اتفاقات می توانند همزمان با دیدن هاله های نورانی و یا در هنگام بروز درد رخ دهند. این دست از تغییرات در حواس می تواند منجر به افزایش اثر اضطراب و استرس میگرن شوند.

۷- تار بینی

دلایل تاری دید چیست؟

تار شدن و یا کم نور شدن دید می تواند در زمان دیدن هاله های نورانی و یا در هنگام بروز درد رخ دهد. عده کمی از مبتلایان به میگرن این علامت را قبل از به وقوع پیوستن درد مشاهده می کنند. این تغییرات عموما به دلیل تغییر جریان خون در مغز به وقوع می پیوندند. چنانچه از سردردهای مکرر رنج می برید و از میان علائم فوق، یک یا چند مورد را در خود مشاهده کرده اید، با مراجعه به پزشک متخصص، برای کاهش درد و درمان های پیشگیرانه اقدام کنید.

تشخیص میگرن

روش های درمان میگرن چیست؟ - جایروس | بهترین متخصص مغز و اعصاب | متخصص  روانپزشکی | تست خواب

در صورت مراجعه به مراکز درمانی، پزشک در مورد تاریخچه سلامتی و علائم بیماری سؤال خواهد کرد. از آنجا که نوع و عوامل ایجادکننده میگرن، از فردی به فرد دیگر، متفاوت است، نمی‌توان برای درمان و بهبود همه مبتلایان به میگرن،‌ داروی واحدی را تجویز کرد. یکی از روش‌هایی که به پزشک، در تشخیص نوع سردردهای بیمار و انتخاب داروی موثر، کمک می‌کند، این است که بیمار، پس از هر حمله میگرنی، علائم آن و رویدادهای روزهای پیش از حمله را در دفترچه‌ای یادداشت کند. بخشی از نکاتی که ممکن است در زمینه بروز میگرن، ‌حائز اهمیت باشند، عبارتند از:

  • چه علائمی دارید، کدام بخش سر، دردناک شده است؟
  • هر چند وقت یکبار،‌ علائم بروز می‌کنند؟
  • علائم، چه مدت دوام می آورند؟
  • آیا اعضای دیگر خانواده هم میگرن دارند؟
  • چه داروها و مکمل‌هایی با یا بدون تجویز پزشک، مصرف می‌کنید؟
  • در یک سال گذشته چه داروهایی مصرف کرده‌اید؟

همانطور که گفتیم، برخی از علائم میگرن، با بیماری‌های دیگر مشترک هستند و گاهی،‌ حتی ممکن است نشانه اولیه‌ای از بروز سکته باشند. برای شناسایی هرگونه علت احتمالی دیگر، که باعث بروز علائم میگرنی شده است، پزشک، علاوه بر شرح حال، انجام آزمایش‌هایی را نیز تجویز می‌کند. این آزمایش‌ها عبارتند از:

  • انواع آزمایش خون
  • تست‌های عکسبرداری مثل MRI و CT اسکن
  • نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرام (EEG)

فاکتورهای خطر میگرن

سینوزیت و میگرن: تفاوت سردرد سینوسی و میگرن - داروی میگرن کات

طبق گزارش موسسه میگرن آمریکا،‌ بیش از 38 میلیون نفر در این کشور به میگرن، دچار هستند. همانطور که می‌دانیم،‌ عوامل متعددی بر تعداد و شدت حملات میگرنی،‌ تاثیرگذار هستند. برخی از این عوامل، عبارتند از:

  • جنسیت: تعداد حملات میگرنی در زنان، سه برابر بیشتر از مردان است.
  • سن: بیشتر افراد،‌ سردردهای میگرنی را بین 10 تا 40 سالگی، تجربه می‌کنند. آمارها نشان می‌دهد به ویژه در زنان، پس از سن ۵۰ سالگی،‌ این دردها به طور کلی برطرف شده است یا دست کم، شدت آن‌ها به طور چشمگیری کاهش یافته است.
  • سابقه خانواد‌گی: پژوهش‌ها نشان می‌دهد در بین مبتلایان به میگرن، از هر ۵ نفر، چهار نفر دارای یک خویشاوند درجه یک میگرنی هستند. اگر یکی از والدین، دارای این سابقه خانوادگی میگرن باشد، با احتمال 50 درصد،‌ آن را به هریک از فرزندان خود، انتقال خواهد داد. اگر هردو والد، دارای چنین سابقه‌ای باشند،‌ این احتمال تا 75 درصد، به ازای هر فرزند، افزایش خواهد یافت.
  • دیگر شرایط بالینی: افسردگی، صرع، اختلال دوقطبی، اختلالات خواب و اضطراب نیز موجب افزایش شانس بروز میگرن می‌شوند.

داروها و درمان خانگی میگرن 

میگرن چیست؟ با علائم آن آشنا شوید. | ویستامگ

هرچند درمان قطعی برای میگرن وجود ندارد، اما بسیاری از داروها می‌توانند سردردهای ناشی آن را را درمان کرده و یا حتی از آن‌ها جلوگیری کنند.

داروهای میگرن

درمان‌های معمول میگرن شامل موارد زیر است:

  • مسکن درد: داروهای بدون نسخه (OTC) اغلب، به خوبی موجب کنترل و کاهش دردهای میگرنی می‌شوند. به عنوان نمونه‌های شاخصی از این قبیل داروها، می‌توان به استامینوفن،‌ آسپرین، کافئین و ایبوپروفن اشاره کرد. به دلیل خطر ابتلا به سندرم ری‌یه (Reye’s Syndrome) مصرف هرگونه داروی حاوی آسپرین، برای کلیه افراد زیر 19 سال ممنوع است. این سندروم که به سرعت به مغز، آسیب می‌زند، در 20 تا 40 درصد موارد، منجر به مرگ می‌شود و در یک سوم از افرادی که زنده مانده‌اند، درجات بالایی از آسیب‌های مغزی را به همراه خواهد داشت.
    در هنگام استفاده از داروهای مسکن OTC باید به این نکته دقت داشت که مصرف بیش از حد از این داروها منجر به ایجاد وابستگی به آن‌ها و همچنین برگشت دوباره سردرد می‌شود.
    اگر بیش از 2 روز در هفته از داروهای مسکن OTC استفاده می‌کنید، در مورد داروهای تجویزی که ممکن است بهتر عمل کنند، با پزشک خود مشورت کنید. امروزه، انواعی از تریپتان‌ها و داروهای جدیدتری مثل دیتان‌ها برای مقابله با میگرن، وجود دارند.
  • داروی ضد تهوع: در صورتی که میگرن با تهوع،‌ همراه باشد، پزشک، داروهای مناسب برای کاهش حالت تهوع را تجویز می‌کند.
  • تریپتان‌ها: ‌این داروها، غلظت ترکیبات شیمیایی مغز، مثل سروتونین را به تعادل می‌رسانند و به این ترتیب، با تنگ کردن رگ‌های خونی مغز، موجب کاهش سردرد و علائم دیگر میگرن می‌شوند. فرم‌های دارویی مختلفی برای گروه تریپتان‌ها وجود دارد. قرص،‌ قرص جویدنی و اسپری بینی، از جمله این موارد هستند. انواعی از تریپتان‌ها عبارتند از:‌ آلموتریپتان، اِلِتریپتان، سوماتریپتان، ریزاتریپتان و زولمیتریپتان.
  • اِرگوتامین: این دارو با تنگ کردن رگ‌های خونی مغز، موجب کاهش درد ناشی از گشاد شدن عروق می‌شود. کافرگات، میگرگات و اِرگومار، مثال‌‌هایی از ترکیب ارگوتامین با داروهای دیگر هستند که برای افزایش سرعت و اثربخشی آن در حذف علائم میگرنی، طراحی شده‌اند. به عنوان مثال، داروی کافرگات، از دو جزء «کافئین» و «ارگوتامین» تشکیل شده است. کافئین موجود در این ترکیب، از طرفی سطح جذب ارگوتامین را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، موجب تنگ شدن رگ‌های خونی می‌شود. داروی میگرگات، به صورت شیاف است و برای حالتی طراحی شده است که به دلایل مختلف، مثل حالت تهوع و استفراغ شدید، امکان تجویز داروی خوراکی، وجود ندارد.
  • لاسمدیتان: این دارو که در گروه دیتان‌ها طبقه‌بندی می‌شود،‌ برای مصرف افراد مسن و بیماران قلبی، طراحی شده است و زیرگروه F از گیرنده سروتونین شماره یک را تحریک می‌کند. این دارو با نام تجاری »رِی وو» (Reyvow) به فروش می‌رسد و در کاهش علائم میگرنی، از جمله سردرد،‌ تهوع  و حساسیت به نور و صدا، بسیار موثر است. اما باعث خواب‌آلودگی می‌شود و بنابراین بهتر است تا ۸ ساعت، پس از مصرف آن از رانندگی و فعالیت‌های مغزی شدید، خودداری شود.
  • آنتاگونیست‌های گیرنده CGRP: در مباحث داروشناسی، «آنتاگونیست» (Antagonist)، به ماده‌ای گفته می‌شود که ساختار سه‌بعدی ماده دیگری را تقلید می‌کند و با اشغال جایگاه اختصاصی آن، مانع عملکرد زیستی ترکیب هدف می‌شود. اگر دیگر روش‌های درمان میگرن، موثر نباشند، ممکن است پزشک، به تجویز این گروه از داروها روی بیاورد. کپسول‌ نورتک، یکی از این داروهاست که با تقلید ساختار سه‌بعدی CGRP به گیرنده آن در سطح سلول، متصل می‌شود و به این ترتیب، از  عملکرد این پپتید و گشاد شدن رگ‌ها جلوگیری می‌کند.
  • داروهای پیشگیرانه: اگر درمان‌های دیگر مؤثر نباشد، یا سردرد‌های فرد، بسیار شدید باشد، یا بیش از چهار روز در ماه، تکرار شود، ممکن است پزشک، داروهای پیشگیرانه را پیشنهاد کند. این داروها موجب کاهش تعداد و شدت سردردها می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:
    • داروهای تشنج
    • داروهای فشار خون (مانند مسدود کننده‌های بتا و مسدود کننده کانال‌های کلسیم)
    • برخی از داروهای ضد افسردگی
    • بوتاکس-درمانی با سم بوتولینوم نوع A
    • آنتاگونیست‌های CGRP مانند «اپینه زوماب» (Eptinezumab)، «اِرِنوماب» (Erenumab)، «فرِمانِزوماب» (Fremanezumab)، «گالکانِزوماب» (Galcanezumab)
  • تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال تک پالس (sTMS): این روش، جدیدترین شیوه درمان برای بیماری‌های مختلف عصبی و روانشناختی، مثل میگرن، پارکینسون، وزوز گوش و افسردگی است. در این روش، وسیله ایجاد پالس، در ابتدای میگرن، در پشت سر فرد قرار می‌گیرد و پالس‌هایی از انرژی مغناطیسی را به سمت مغز، ارسال می‌کند. این پالس‌ها موجب ایجاد یک جریان الکتریکی در مغز و به دنبال آن، کاهش یا توقف کامل درد می‌شوند.

درمان خانگی میگرن

برخی از رایج‌ترین درمان‌های خانگی میگرن عبارتند از:

  • استراحت با چشمان بسته در اتاقی تاریک و ساکت
  • قرار دادن یک کمپرس سرد یا یخ بسته را روی پیشانی
  • نوشیدن مایعات فراوان
درمان خانگی میگرن

درمان‌های مکمل و جایگزین

برخی از افراد، به جای درمان‌های رایج، یا در کنار استفاده از آن‌ها،‌ از روش‌های درمانی دیگری نیز بهره می‌گیرند. این روش‌ها به عنوان «درمان‌های جایگزین» یا «مکمل» شناخته می‌شوند. نکته مهم اینجاست که قبل از انجام هرگونه درمان مکمل یا جایگزین، می‌بایست حتما با پزشک خود مشورت کنید. برخی از درمان‌های مکمل برای میگرن، شامل موارد زیر هستند:

  • بازخورد زیستی: گفتیم که برخی از موقعیت‌های استرس‌زا می‌توانند باعث ایجاد علائم میگرنی شوند. روش بازخورد زیستی، به افراد کمک می‌کند تا از قرار گرفتن در چنین موقعیت‌هایی دوری کنند. اگر سردرد به آهستگی شروع شود، این روش می‌تواند، پیش از آغاز مرحله حمله، سردرد را متوقف کند.
  • «درمان شناختی رفتاری» (Cognitive Behavioral Therapy | CBT): این روش‌ها بر پایه کنترل ذهن و برخی تمرین‌های بدنی استوار هستند و به فرد، کمک می‌کنند تا احساس درد کمتر و کنترل‌شده‌ای داشته باشد و به نوعی «رهاشدگی از درد» دست یابد.
  • مکمل‌ها: پژوهش‌ها نشان داده است که برخی ویتامین‌ها، مواد معدنی و گیاهان دارویی می‌توانند از  بروز میگرن جلوگیری یا آن را درمان کنند. ترکیباتی مانند ریبوفلاوین‌، کوآنزیم Q10Q10 و ملاتونین، از این جمله‌اند. گیاه «باتربار» (Butterbur) نیز ممکن است میگرن را از بین ببرد، اما در عین حال، می‌تواند آنزیم‌های کبدی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
  • کار بدن: درمان‌های جسمی مانند کایروپراکتیک، ماساژ، انواع طب سوزنی و درمان کرانیوساکرال، ممکن است علائم سردرد را کاهش دهد.

علاوه بر داروهایی که در این مقاله به آن‌ها پرداخته شد، در سال‌های اخیر، دستگاه‌هایی نیز برای مقابله با میگرن ساخته شده‌اند که در کنترل و کاهش دردهای میگرنی و حتی جلوگیری از بروز حملات بعدی، موثر هستند. یکی از این دستگاه‌ها، «سفالی» (Cefaly) نام دارد. سفالی ابزاری مانند یک پیشانی-بند است که ساز و کاری مانند یک ماساژور دارد و پالس‌های الکتریکی را از طریق پوست پیشانی به عصب سه قلو ارسال می کند. برای اثربخشی این دستگاه، کافیست در یک دوره درمان، آن‌ را یک بار در روز، ‌به مدت ۲۰ دقیقه برروی پیشانی نصب کنید.

محرک دیگر، «گاما کور» (GammaCore) نام دارد. این دستگاه، یک سیگنال الکتریکی خفیف را به الیاف عصب واگ، در گردن می‌فرستد تا درد را تسکین دهد و به جلوگیری از میگرن کمک کند.

پیشگیری از میگرن

میگرن چیست - تجهیزات پزشکی روبینا بازار│لوازم و تجهیزات یکبار مصرف پزشکی

همانطور که گفتیم،‌ تاکنون، درمان قطعی برای میگرن، پیشنهاد نشده است و داروهای موجود، تنها علائم ناشی از میگرن را کاهش یا متوقف می‌کنند اما مانع از بروز حملات بعدی میگرنی نمی‌شوند. با این حال، راه‌های ساده و ارزانی برای پیشگیری از بروز حملات میگرنی وجود دارد، که بخشی از آن‌ها در ادامه، آمده‌اند:

  • محرک ها را شناسایی و از آن جلوگیری کنید. الگوی علائم میگرنی خود را در یک دفترچه بنویسید و آن را پیگیری کنید تا علت سردردهای خود را شناسایی کنید.
  • استرس را مدیریت کنید. از روش‌های آرامش‌بخش، مانند مدیتیشن، یوگا و نفس عمیق کشیدن کمک بگیرید.
  • در یک برنامه زمانی منظم، غذا بخورید.
  • مایعات زیادی بنوشید.
  • به میزان کافی استراحت کنید.
  • به طور منظم، ورزش متوسط انجام دهید.
درمان میگرن

اگر با وجود تغییر در سبک زندگی، هنوز هم حملات میگرنی دارید یا اگر این حملات، هنوز هم به صورت دوره‌ای (مثلا در هنگام عادت ماهیانه) تکرار می‌شوند، از پزشک خود در مورد داروهای پیشگیرانه سؤال کنید.

همانطور که گفتیم، عواملی مثل اختلال در ساعت خواب، استرس، تغییر یا حذف وعده‌های غذایی و غیره، همگی در ایجاد میگرن، موثرند و با رعایت برخی نکات در سبک زندگی، می‌توان آن را مدیریت نمود.

پاسخ ترک

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

8 + نوزده =